Trong kinh doanh F&B, rủi ro hỏa hoạn luôn tiềm ẩn tại khu vực bếp nấu, hệ thống điện và kho bãi. Một vụ cháy không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự cho chủ đầu tư. Sau hàng loạt các đợt tổng kiểm tra rà soát PCCC trên toàn quốc, tiêu chuẩn để một nhà hàng được phép mở cửa đón khách đã trở nên khắt khe hơn bao giờ hết. Không ít cơ sở đã phải đóng cửa vĩnh viễn vì không thể đáp ứng các điều kiện về lối thoát nạn hoặc hệ thống báo cháy tự động.
Hiểu đúng và trang bị đủ danh mục thiết bị PCCC không chỉ là để đối phó với đoàn kiểm tra, mà chính là bảo vệ tài sản và tính mạng của thực khách cũng như nhân viên. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ mọi thắc mắc về điều kiện PCCC, đặc biệt là các quy định mới dành cho nhà hàng diện tích nhỏ và danh mục thiết bị bắt buộc dưới sự tham vấn của Luật sư Nguyễn Văn Hùng.
Khái niệm của hệ thống PCCC Nhà hàng
Khái niệm cốt lõi
Hệ thống PCCC trong nhà hàng là một tập hợp các giải pháp kỹ thuật và thiết bị chuyên dụng được thiết kế nhằm phát hiện sớm, cảnh báo và dập tắt đám cháy ngay từ khi mới phát sinh.
PCCC nhà hàng không chỉ là việc đặt vài bình chữa cháy ở góc tường. Đó là sự kết hợp giữa PCCC chủ động (hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, bình cầm tay) và PCCC bị động (giải pháp kiến trúc, lối thoát nạn, vật liệu chống cháy).
Đặc điểm đặc thù của nhà hàng
- Nguy cơ từ bếp nấu: Là nơi sử dụng lửa trần, gas, và dầu mỡ – những tác nhân gây cháy cực kỳ nguy hiểm và khó dập tắt bằng nước thông thường.
- Mật độ tập trung đông người: Khách hàng thường không thông thuộc địa hình, dễ gây hoảng loạn khi có sự cố.
- Hệ thống hút mùi: Ống khói tích tụ dầu mỡ lâu ngày là “đường dẫn lửa” khiến đám cháy lan nhanh lên các tầng trên.
Nhà hàng dưới 100m2 có cần thẩm duyệt PCCC không?
Đây là câu hỏi mà hầu hết các chủ quán ăn nhỏ quan tâm. Căn cứ theo Phụ lục V Nghị định 136/2020/NĐ-CP và cập nhật tại các quy chuẩn mới:
- Đối với nhà hàng có tổng khối tích dưới 600 m3 (tương đương diện tích khoảng dưới 100-150 m2 tùy chiều cao tầng): Bạn không bắt buộc phải thực hiện thủ tục thẩm duyệt thiết kế và nghiệm thu PCCC. Tuy nhiên, bạn vẫn phải đảm bảo các điều kiện an toàn PCCC và có hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động PCCC tại cơ sở.
- Đối với nhà hàng có tổng khối tích từ 600 m3 trở lên: Bắt buộc phải được thẩm duyệt thiết kế và nghiệm thu về PCCC trước khi đưa vào hoạt động.
- Đối với nhà hàng có tổng khối tích từ 3.000 m3 trở lên: Thuộc diện phải có Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC khắt khe hơn.
Lưu ý từ Luật sư Nguyễn Văn Hùng: “Đừng nhầm lẫn giữa việc ‘không cần thẩm duyệt’ với việc ‘không cần tuân thủ’. Dù nhà hàng của bạn chỉ 30m2, nếu đoàn liên ngành kiểm tra mà bạn không có nội quy, sơ đồ thoát hiểm hoặc bình chữa cháy hết hạn, mức phạt vẫn từ 5 – 10 triệu đồng. Đặc biệt, nếu kinh doanh trong nhà ống, bạn bắt buộc phải có ít nhất 2 lối thoát nạn.”
Phải trang bị bao nhiêu bình chữa cháy là đủ?
Việc trang bị bình chữa cháy phải tuân theo tiêu chuẩn TCVN 3890:2023.
Cách tính số lượng bình
- Định mức: Thông thường, cứ 50m2 diện tích sàn phải trang bị ít nhất 01 bình chữa cháy.
- Khoảng cách: Khoảng cách di chuyển lớn nhất từ bất kỳ điểm nào đến bình chữa cháy không quá 20 mét.
- Loại bình: Nên trang bị cả bình bột (loại ABC) để chữa cháy chất rắn, lỏng, khí và bình khí CO2 để chữa cháy thiết bị điện, bếp nấu.
Vị trí đặt bình
Bình phải được đặt ở nơi dễ thấy, dễ lấy, tránh ánh nắng trực tiếp. Nên đặt gần lối thoát nạn, quầy thu ngân và khu vực bếp.
Danh mục thiết bị PCCC bắt buộc và hồ sơ pháp lý
Dưới đây là checklist thiết bị mà mọi nhà hàng phải có để đảm bảo đúng luật:
Thiết kế hệ thống báo cháy và chữa cháy tại Điều 13, nghị định 136/2020/NĐ-CP tiêu chuẩn TCVN 3890:2023
- Đầu báo khói/nhiệt: Lắp đặt tại khu vực kho, sảnh ăn.
- Đầu báo rò rỉ gas: Bắt buộc lắp đặt tại khu vực bếp nấu có sử dụng hệ thống gas trung tâm hoặc bình gas lớn.
- Hệ thống họng nước chữa cháy vách tường: (Đối với cơ sở thuộc diện thẩm duyệt).
Sơ đồ thoát hiểm và chỉ dẫn tại Điều 5, thông tư 149/2020/TT-BCA tiêu chuẩn TCVN 13456:2022
- Sơ đồ thoát hiểm: Phải vẽ rõ vị trí hiện tại, hướng di chuyển đến lối thoát nạn gần nhất và vị trí đặt thiết bị chữa cháy.
- Đèn Exit và đèn sự cố: Phải có bộ lưu điện đảm bảo sáng ít nhất 2 giờ khi mất điện.
Nội quy PCCC chuẩn
Bảng nội quy và tiêu lệnh chữa cháy (gồm 4 bước) phải được treo tại khu vực công cộng.
>>> Bạn bối rối trước ma trận quy định PCCC mới? Đội ngũ chuyên gia của Của Công Ty Luật thiên Mã sẽ hỗ trợ bạn chỉ trong 24h liên hệ.
Quy trình lập Hồ sơ quản lý PCCC tại cơ sở
Mọi nhà hàng (kể cả không thuộc diện thẩm duyệt) đều phải có bộ hồ sơ gồm:
- Quyết định thành lập đội PCCC cơ sở (phân công nhân viên phụ trách).
- Phương án chữa cháy của cơ sở (được ký duyệt bởi chủ cơ sở).
- Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC của nhân viên.
- Hồ sơ thiết bị: Chứng chỉ xuất xưởng, tem kiểm định của thiết bị PCCC.
Chế tài xử phạt vi phạm PCCC mới nhất
Căn cứ Nghị định 144/2021/NĐ-CP:
- Không trang bị đủ bình chữa cháy: Phạt từ 1.000.000đ đến 3.000.000đ.
- Làm mất tác dụng của lối thoát nạn (để đồ đạc chắn cửa thoát hiểm): Phạt từ 5.000.000đ đến 15.000.000đ.
- Đưa công trình vào hoạt động khi chưa nghiệm thu PCCC: Phạt từ 60.000.000đ đến 100.000.000đ và đình chỉ hoạt động.
Kết luận
Việc tuân thủ các điều kiện PCCC và trang bị đầy đủ danh mục thiết bị bắt buộc không chỉ giúp nhà hàng của bạn vận hành đúng luật mà còn là lời cam kết mạnh mẽ về sự an toàn đối với khách hàng. Một sự cố hỏa hoạn có thể thiêu rụi mọi công sức gây dựng, vì vậy đừng bao giờ xem nhẹ những chiếc bình chữa cháy hay những tấm biển Exit trên tường.
Hãy để Công Ty Luật Thiên Mã đồng hành cùng bạn trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh an toàn, đúng pháp lý. Chúng tôi cung cấp giải pháp tư vấn PCCC trọn gói, từ thẩm duyệt thiết kế đến cung cấp thiết bị có tem kiểm định.
