Trong quản lý hoạt động nghệ thuật, ranh giới giữa tự do sáng tạo và vi phạm pháp luật được quy định rất cụ thể nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và thuần phong mỹ tục. Việc nắm vững các “vùng đỏ” này là điều bắt buộc đối với mọi nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu và phổ biến phim để tránh những án phạt hành chính nặng nề hoặc bị đình chỉ kinh doanh.
>>> Quý đối tác đang lo ngại về tính nhạy cảm trong kịch bản hoặc cần rà soát nội dung trước khi trình duyệt? Hãy để Dịch vụ Pháp chế hỗ trợ kiểm soát rủi ro và đảm bảo tác phẩm của bạn tuân thủ đúng quy định.
Các nội dung và hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Điện ảnh 2022
Căn cứ theo Điều 9 Luật Điện ảnh 2022, Chính phủ quy định chi tiết các hành vi và nội dung cấm sau đây:
11 nội dung bị nghiêm cấm trong phim
Đây là căn cứ để Hội đồng thẩm định quyết định phim bị cấm chiếu trong trường hợp nào. Các nội dung bao gồm:
- a) Vi phạm Hiến pháp, pháp luật; kích động chống đối hoặc phá hoại việc thi hành Hiến pháp, pháp luật;
- b) Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc; gây tổn hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc, giá trị văn hóa Việt Nam; xúc phạm Quốc kỳ, Đảng kỳ, Quốc huy, Quốc ca;
- c) Tuyên truyền kích động chiến tranh xâm lược, gây hận thù, kì thị giữa các dân tộc và nhân dân các nước; truyền bá tư tưởng phản động, tệ nạn xã hội; phá hoại văn hóa, đạo đức xã hội;
- d) Xuyên tạc lịch sử dân tộc, phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, danh nhân, anh hùng dân tộc; thể hiện không đúng, xâm phạm chủ quyền quốc gia; vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân;
đ) Truyền bá, ủng hộ chủ nghĩa khủng bố, chủ nghĩa cực đoan;
- e) Kích động, xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo; tuyên truyền, cổ súy cho hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo bất hợp pháp;
- g) Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác theo quy định của pháp luật;
- h) Kích động bạo lực, hành vi tội ác bằng việc thể hiện chi tiết cách thức thực hiện, hình ảnh, âm thanh, lời thoại, cảnh đánh đập, tra tấn, giết người dã man, tàn bạo và những hành vi khác xúc phạm đến nhân phẩm con người, trừ trường hợp thể hiện các nội dung đó để phê phán, tố cáo, lên án tội ác, đề cao chính nghĩa, tôn vinh giá trị truyền thống, văn hóa;
- i) Thể hiện chi tiết hình ảnh, âm thanh, lời thoại dâm ô, trụy lạc, loạn luân;
- k) Vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, người chưa thành niên;
- l) Vi phạm nguyên tắc bình đẳng giới, định kiến giới, phân biệt đối xử về giới.
8 hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động điện ảnh
- a) Phát hành, phổ biến phim trong rạp chiếu phim, trên hệ thống truyền hình và địa điểm chiếu phim công cộng mà không có Giấy phép phân loại phim của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về điện ảnh (sau đây gọi là Giấy phép phân loại phim) hoặc Quyết định phát sóng của cơ quan báo chí có giấy phép hoạt động truyền hình (sau đây gọi là Quyết định phát sóng);
- b) Phổ biến phim trên không gian mạng mà không phân loại, hiển thị kết quả phân loại phim theo quy định của Luật này;
- c) Thay đổi, làm sai lệch nội dung phim và kết quả phân loại phim đối với phim đã được cấp Giấy phép phân loại phim hoặc Quyết định phát sóng;
- d) Sản xuất, phát hành, phổ biến phim, lưu chiểu, lưu trữ phim không tuân thủ quy định của Luật này, Luật Sở hữu trí tuệ và quy định khác của pháp luật có liên quan;
đ) Phát hành, phổ biến phim đã có quyết định thu hồi Giấy phép phân loại phim hoặc Quyết định phát sóng;
- e) Sao chép phim khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu phim, trừ trường hợp Luật sở hữu trí tuệ có quy định khác;
- g) Không thông báo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi thực hiện phổ biến phim tại địa điểm chiếu phim công cộng;
- h) Thẩm định, cấp Giấy phép phân loại phim trái quy định của pháp luật.
Mức xử phạt vi phạm nội dung phim mới nhất
Căn cứ theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 128/2022/NĐ-CP), các mức phạt đối với sai phạm điện ảnh được quy định rất cao:
Xử phạt hành vi xuyên tạc lịch sử và vi phạm chủ quyền
Một vấn đề đặc biệt nghiêm trọng hiện nay là việc xử phạt phim có bản đồ vi phạm chủ quyền quốc gia (đường lưỡi bò…).
- Mức phạt tiền: Từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi phổ biến phim có nội dung xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, hoặc vi phạm chủ quyền lãnh thổ.
- Biện pháp khắc phục: Buộc gỡ bỏ bản phim, tiêu hủy tang vật và nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Xử phạt hình ảnh dâm ô, đồi trụy và bạo lực
- Hành vi phổ biến phim có hình ảnh kích động bạo lực, dâm ô đồi trụy mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
- Đình chỉ hoạt động phổ biến phim từ 03 đến 06 tháng.
Mức phạt theo quy định về giấy phép
- Phổ biến phim không có giấy phép: Phạt từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng.
- Sửa chữa làm sai lệch nội dung phim đã được cấp phép: Phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Những lưu ý để tránh “vòng lao lý” cho nhà làm phim
Ban biên tập lưu ý quý đối tác về tầm quan trọng của công tác tiền kiểm:
- Rà soát bản đồ và ký hiệu: Đặc biệt lưu ý các hình ảnh nền, bản đồ trong các phim nhập khẩu từ nước ngoài để tránh sai sót về chủ quyền quốc gia.
- Tự phân loại có trách nhiệm: Đối với phim chiếu mạng, việc phân loại sai nhãn (ví dụ phim T18 nhưng dán nhãn P) sẽ bị xử phạt theo khung hành vi phổ biến phim sai quy định.
- Lưu trữ hồ sơ: Luôn giữ bản gốc giấy phép và các cam kết về nội dung để làm việc với các đoàn thanh tra liên ngành.
Kết luận từ Luật sư
Tóm lại, dù các rào cản về vốn hay bằng cấp đã được gỡ bỏ, nhưng quy định về phân loại phim và nội dung nhạy cảm hiện nay lại khắt khe hơn nhằm đảm bảo tính hậu kiểm. Việc nắm vững lộ trình pháp lý từ khi thành lập đến lúc cấp phép không chỉ giúp dự án về đích an toàn mà còn bảo vệ uy tín lâu dài cho hãng phim.
Mọi sai sót trong khâu hồ sơ hoặc nội dung đều có thể khiến dự án bị đình chỉ, gây thiệt hại lớn về kinh tế và uy tín thương hiệu. Vì vậy, hãy để Dịch vụ Pháp chế đồng hành giải quyết mọi thủ tục hành chính và rà soát nội dung thay quý vị. Chúng tôi cam kết cung cấp giải pháp trọn gói, giúp doanh nghiệp vững tâm sáng tạo và phổ biến tác phẩm một cách thuận lợi nhất.
>>> Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn chuyên sâu và tối ưu quy trình của bạn!
Ban Biên tập Dịch vụ Pháp chế
(Tham vấn chuyên môn bởi: Luật sư Nguyễn Văn Hùng)
